مهمترین اسناد حمل بین المللی کالا

اسناد حمل | اسناد حمل کالا | اسناد حمل بین المللی | نسیم اطلس
وبلاگ

مهمترین اسناد حمل بین المللی کالا

هنگام حمل اقلام داخلی یا بین المللی، احتیاج به اسناد مختلفی است که از آن به عنوان اسناد حمل یاد می شود و تعداد این اسناد بسته به اینکه محموله به چه منطقه یا کشوری حمل می شود متفاوت است. در این مقاله قصد داریم تا در ابتدا به معرفی انواع اسناد حمل کالا بپردازیم و سپس با مهمترین اسناد حمل بین المللی آشنا شویم.

اسناد حمل چیست؟


اسناد حمل عبارتند از مدارکی که دربرگیرنده اطلاعاتی از محصول و کالاهای وارداتی و صادراتی هستند. این اسناد مشخصات محمولات را در خود جای می دهند و به عنوان شناسنامه ای برای کالا به حساب می آیند که در حمل و نقل های بین المللی و خرید و فروش خارجی مورد استفاده قرار می گیرند. این اسناد برای ترخیص کالا و انجام تشریفات گمرکی ضروری هستند از این رو در صورتی که ایراد یا نقصی در هر یک از اسناد حمل وجود داشته باشد، پرداخت وجه به فروشنده و نیز ترخیص کالا از گمرک و دریافت آن با مشکل مواجه می شود.
 در صورت کاستی در اسناد حمل عملیات حمل و نقل با مشکل مواجه می شود.

 

انواع اسناد حمل کالا


اسناد حمل به دو دسته اسناد حمل متعارف و اسناد حمل نامتعارف تقسیم می شوند که اسناد هر کدام از این دسته ها شامل موارد زیر هستند:
اسناد حمل متعارف یا متداول (Conventional):
•    بارنامه (Bill of Lading-B/L) 
•    ﭘﻴﺶ ﻓﺎﻛﺘﻮﺭ (Proforma Invoice) 
•    فاكتور (Commercial Invoice) 
•    لیست بسته بندی یا عدل بندی (Packing List) 
•    پکینگ لیست ریز (Detail packing list) 
•    گواهی مبدا (Certificate of Origin) 
•    بیمه‌نامه (Insurance Policy) 
•    گواهی آزمایش یا بازرسی (Test report or Inspection Certificate) 
•    ﮔﻮﺍﻫﻲ ﻧﺎﻣﻪ ﺻﺎﺩﺭﺍﺕ
 بارنامه یکی از ضروری ترین اسناد حمل بین المللی است.

اسناد حمل نامتعارف یا اسناد حمل خاص (Special): این اسناد بسته به اینکه کالایی که قرار است حمل شود چه ویژگی های خاصی دارد متفاوت است. در صورتی که کالا جزو کالاهای خاص باشد لازم است که برخی از این اسناد نیز به همراه اسناد متعارف که پیش از این نام بردیم آماده شود. اسناد نامتعارف عبارتند از:
•    سیاهه تایید شده (Legalized)  
•    سیاهه گواهی شده (Certified Invoice) 
•    سیاهه کنسولی (Consular Invoice) 
•    گواهی وزن (Weight Certificate) 
•    گواهی لیست سیاه (Black List Certificate) 
•    گواهی آنالیز سازنده کالا (Manufacturer Analysis Certificate) یا  (Manufacture Declaration)
•    گواهی ضد عفونی (Fumigation Certificate) 
•    گواهی بهداشت و سلامت (Health Veterinary & Sanitary Certificate) 
•    گواهی بازرسی کالا در مبدا مثل COI
 برخی از اسناد حمل کالا، نامتعارف هستند و فقط در موارد خاصی مورد نیاز هستند.

به جز اسناد و مدارک بیان شده، اسناد دیگری نیز وجود دارند که توسط انجمن فیاتا تهیه و تدوین شده اند. برای آشنایی با این دسته از اسناد حمل می توانید مقاله "اسناد حمل فیاتا، منتشر شده توسط سازمان فیاتا" را مطالعه کنید.

در ادامه به معرفی برخی از مهمترین اسناد حمل و نقل می پردازیم.

بارنامه به عنوان یکی از مهمترین اسناد حمل بین المللی


بارنامه یکی از مهمترین اسناد حمل و نقل است که پس از ارسال کالا توسط شرکت حمل کننده صادر می شود. چهار ویژگی مهم بارنامه عبارت است از: 
•    گواهی بر قرارداد حمل و نقل (در واقع بارنامه، قرارداد نیست بلکه نشان دهنده این است که در گذشته قراردادی برای حمل کالا ما بین طرفین بسته شده است)
•    دلیل بر دریافت کالا به نفع مشتری
•    نشان دهنده مالکیت کالا (دارنده بارنامه می تواند محموله را دریافت کرده یا از طریق ظهرنویسی مالکیت آن را به شخص دیگری واگذار کند.)
•     نشان دهنده بارگیری کالا بر روی وسیله حمل و نقل
•    قابل معامله بودن (مگر آنکه عبارت غیر قابل معامله روی آن درج شده باشد)
 از مهمترین اسناد حمل و نقل، بارنامه است که بدون حمل و نقل معنایی ندارد.

بارنامه ها ممکن است به یکی از چند حالت زیر صادر شوند:
1.    به حواله کرد (یا حواله کرد فرستنده) To order (of shipper)
این نوع بارنامه قابل معامله است و فقط در صورت ظهرنویسی شدن توسط فرستنده به شخصی که اصل بارنامه را در اختیار دارد تحویل داده می شود.
2.    در وجه حامل Bearer (To order)
کالایی که در این نوع بارنامه ذکر شده است متعلق به هر شخصی است که بارنامه را در اختیار دارد. در این نوع بارنامه برای انتقال مالکیت احتیاجی به ظهرنویسی نیست.
3.    به حواله کرد شخص معین To the order of a named person
این بارنامه به اسم شخص معینی به همراه آدرس مشخصی صادر می شود و تنها آن فرد می تواند با ارائه بارنامه، کالای مورد نظر را دریافت کند.
بارنامه ها با توجه به شیوه حمل و نقلی که انجام می شود انواع مختلفی دارند که در ادامه با انواع مختلف آن بیشتر آشنا خواهیم شد.
 معمولا اسناد حمل بین المللی در چند نسخه صادر می شوند.

بارنامه دریایی(Ocean B/L): این بارنامه توسط شرکت شرکت حمل کننده دریایی و در چند نسخه اصلی صادر می شود. دلیل صدور بارنامه در چند نسخه این است که اگر یکی از نسخه ها مفقود شد باز هم صاحب کالا بتواند از طریق سایر نسخه ها نسبت به دریافت کالا از شرکت کشتیرانی اقدام کند.
اطلاعاتی که در بارنامه دریایی قید می شود به شرح زیر است:
•    نام و آدرس گیرنده/ فرستنده
•    مبدا/ مقصد که بارگیری/ تخلیه انجام می شود
•    شرح کالا
•    نام کشتی
•    اطلاعات کالا از قبیل وزن، حجم و تعداد بسته
•    محل پرداخت کرایه حمل
•    نام شخصی یا شرکتی که در مقصد باید از رسیدن کالا مطلع شود
•    محل بارگیری
•    تاریخ بارنامه
 بارنامه دریایی به عنوان یکی از اسناد حمل کالا توسط کشتی به کار می رود.

بارنامه هوایی(Air Way B/L): این بارنامه در سه نسخه اصلی که شامل نسخه شرکت حمل کننده، نسخه گیرنده کالا و نسخه فرستنده کالا است صادر می شود. فرستنده کالا می تواند پس از تحویل کالا به شرکت هواپیمایی و دریافت بارنامه و تا پیش از تحویل بارنامه به بانک، نسبت به تغییر نام و آدرس گیرنده اقدام کند.
 از اسناد حمل کالا در حمل و نقل هوایی می توان به بارنامه هوایی اشاره کرد.

راهنامه کامیون (CMR): سندی که برای حمل کالا با کامیون صادر می شود راهنامه است (راهنامه همانند بارنامه است با این تفاوت که قابلیت معامله شدن ندارد) که معمولا 6 تا 14 نسخه دارد که ازین تعداد، 3 نسخه اصلی است و مشابه نسخه های اصلی بارنامه هوایی، برای شرکت حمل کننده، فرستنده و گیرنده است و سایر نسخه ها نیز در گمرکات مورد استفاده قرار می گیرد.
اطلاعاتی که در راهنامه کامیون قید می شود به شرح زیر است:
•    نام و آدرس گیرنده/ فرستنده
•    نام و آدرس حمل کننده
•    تاریخ و محل مبدا/ مقصد که بارگیری/ تخلیه انجام می شود
•    تاریخ صدور و حمل
•    اطلاعات محموله از جمله وزن خالص و ناخالص و مشخصاتی همچون نوع کالا و بسته بندی، ابعاد و تعداد و..
•    هزینه حمل
 حمل و نقل بین المللی بدون اسناد حمل معنا ندارد.

راهنامه راه آهن: شرکت های راه آهن پس از تحویل کالا در ایستگاه های بارگیری، راهنامه راه آهن را صادر می کنند و از این طریق متعهد می شوند که محموله را سالم در مقصد تحویل بدهند.
اطلاعاتی که در راهنامه راه آهن قید می شود به شرح زیر است:
•    نام و آدرس گیرنده/ فرستنده
•    مشخصات محموله و بسته بندی از جمله ابعاد و وزن، تعداد و...
•    مشخصات واگن
•    هزینه حمل
•    نام ایستگاه مبدا/ مقصد
 اسناد حمل بین المللی در تجارت بین الملل از جایگاه ویژه ای برخوردار است.

رسید/ گواهی پستی: این رسید توسط اداره پست و پس از دریافت کالا توسط آن صادر می شود و تعهد می شود که کالا به آدرس صحیح در مقصد ارسال شود.

پیش فاکتور در اسناد حمل کالا


اولین مرحله برای آغاز یک خرید خارجی پس از انتخاب فروشنده، استعلام قیمت است. در این مرحله به درخواست خریدار، پیش فاکتور توسط فروشنده برای خریدار ارسال می شود که به عنوان پاسخی برای استعلام قیمت به حساب می آید و شامل اطلاعات محصول و قیمت آن است.
علاوه بر این ها مشخصات فروشنده و خریدار، اطلاعات محصول شامل وزن، حجم، ابعاد و قیمت، مدت زمان اعتبار مبالغ درج شده در پیش فاکتور، تخفیفات، هزینه حمل و نقل، شرایط پرداخت، محل تحویل، تاریخ پیش فاکتور و تاریخ تقریبی رسیدن کالا به مقصد نیز در پیش فاکتور یا همان پرفورما درج می شود.
در صورتی که پیش فاکتور توسط خریدار و فروشنده امضا شود حکم قرارداد حمل و نقل بین المللی را دارد.
 پاسخ به استعلام حمل توسط یکی از اسناد حمل کالا به نام پیش فاکتور داده می شود.

 

فاکتور یک جز مهم از اسناد حمل


فاکتور یکی از اسنادی است که بیانگر ارزش واقعی کالاهای خریداری شده است که باید برای محاسبه حقوق و عوارض و مالیات به گمرک عرضه شود.
مشخصات فروشنده و خریدار، مشخصات بسته بندی و کالا، قیمت توافقی، شرایط پرداخت، زمان و محل ارسال محموله، روش حمل و... از جمله اطلاعاتی هستند که در فاکتور تجاری درج می شوند.

گواهی مبدا یکی از چندین اسناد حمل بین المللی


گواهی مبدا بیانگر محلی است که در آن کالا تولید شده است که توسط تولید کننده صادر می شود و مورد تایید اتاق بازرگانی آن کشور قرار می گیرد. علاوه بر این اطلاعاتی همچون مشخصات خریدار و فروشنده، مقدار و شرح کالا، روش حمل و علامت مشخصه کالا نیز ذکر شده است.
 گواهی مبدا یکی از اسناد حمل بین المللی است که از اهمیت بالایی برخوردار است.

 

لیست عدل بندی یا بسته بندی در اسناد حمل کالا


یکی از اسنادی که هنگام بررسی کارتن ها و صدور قبض انبار توسط بازرسان و انبارداران مورد بررسی قرار می گیرد لیست عدل بندی یا بسته بندی است که در بر گیرنده اطلاعاتی همچون نوع، وزن، ابعاد، محل بارگیری و تخلیه، مشخصات فروشنده و خریدار و تاریخ می باشد.

گواهی آزمایش یا بازرسی به عنوان یک جز مهم در اسناد حمل


گواهی بازرسی کالاهای وارداتی و صادراتی یکی از اسنادی است که توسط شرکت های بازرسی در گمرک، یا هنگام تخلیه کالا در کشور مقصد و یا زمان تحویل در کشور مبدا صادر می شود. گواهی بازرسی بیانگر این است که کالای خریداری شده از کمیت و کیفیت مناسب برخوردار است.
 گواهی بازرسی از جمله اسناد حملی است که هنگام تخلیه کالا نیز صادر می شود.

 

گواهی نامه صادرات به عنوان یکی از اسناد حمل


صادرات در برخی از کشورها نیاز به مجوز خاصی دارد که به آن گواهینامه صادرات می گویند. نوع کالا، موارد استفاده از کالا و مقصد نهایی کالا از جمله مواردی هستند که تعیین می کنند کالا نیاز به گواهینامه صادرات دارد یا خیر. برای مثال گاهی مسائل امنیتی و سیاست های کشور مقصد حکم می کند که گواهینامه صادرات نیاز است.

گواهی بیمه


گواهی بیمه از جمله اسنادی است که نوع بیمه و میزان پوشش بیمه ای را بیان می کند.
 با استفاده از اسناد حمل بین الملل میتوان مالکیت کالا را به دیگری انتقال داد

از این مقاله دریافتیم که اسناد حمل و نقل برای ارائه دستورالعمل هایی به حمل کننده در مورد آنچه باید با کالا انجام شود مورد نیاز است و می توان از اسناد حمل کالا برای واگذاری مسئولیت و گاهی مالکیت کالا در حمل و نقل خصوصا در تجارت بین الملل استفاده کرد. گروه بین المللی نسیم اطلس به همراه تیمی با تجربه و کارآمد آماده ارائه خدمات مربوط به صادرات و واردات و اخذ تمامی اسناد حمل بین المللی به شما همراهان عزیز است.
 

عطیه ایزدی (کارشناس بازاریابی دیجیتال)


اشتراک گذاری

0 نظر

برای این مطلب هیچ نظری ثبت نشده است. شما اولین نظر را ثبت کنید.

پیام بگذارید

00 80 49 42 - 021

گروه بین المللی نسیم اطلس

فرآیندهای پیچیده در یک راهکار ساده